SRM:

Kısaca çalışma prensibi :

Güç ölçümünü ayna kolda bulunan strain gaugeler(gerilme ölçer) vasıtası ile yapar. Gerilme ölçer, üzerlerine uygulanan mekanik zorlanma sonucu yapısında oluşan değişimi elektrik sinyaline çevirir. Sonrasında matematiksel bir çevrimden geçerek kullanıcıya veri olarak aktarılır. Dolayısıyla ne kadar çok geyc kullanılırsa veri o kadar doğrudur. SRM, 4 geycli modellerin ölçüm doğruluğunun +/-%5, 8 geycli modellerin +/-%2, 8 geycli science modelinin ise +/-%0,5 olduğunu savunmaktadır. Bu konuda dipnot olarak şunu söyleyebilirim, iki adet SRM sahibi olan bir arkadaşım kalibrasyon için her iki cihazı da Almanya’ya gönderdi. Cihazlar geri geldiklerinde aralarında %10′luk bir değer farkı olduğundan bahsetmişti. Yalnız fikrimce bu olay bile SRM’in piyasada bulunan en güvenilir birkaç markadan biri olduğu gerçeğini değiştirmemelidir.

SRM kullanıcı ihtiyaçlarına ve bütçelerine göre 4 ve 8 geycli modeller üretmektedir. En ekonomik model olan Road Pro modeli piyasa bulunan Shimano ve Campagnolo orta göbeklere uyumlu olarak üretilmektedir. Son yıllarda komponent üreticileri aynakol ve orta göbek yekpare üretmektedirler. Bu da SRM’i Shimano, SRAM, FSA ve Canondale gibi markalar için özel üretim yapmak zorunda bırakmıştır. Bunun kullanıcı için avantajı bisikletinde 7800 serisi Dura-Ace grup bulunan kullanıcının orjinal görüntüsünde aynakol kullanma şansına sahip olmasıdır. SRM henüz 7900 serisi ve yeni model Campagnolo gruplar için kol üretmemektedir. Bence SRM, Campagnolo ile de anlaşarak Campagnolo’nun yeni 22 vitesli serileri içinde orjinal aynakol üretmelidir. Belki zamanla görebiliriz ama mevcut durumda Campy kullanıcıları için en iyi alternatif FSA-SRM powermetreler gibi duruyor.

Montajıda oldukça kolay olan SRM, son dönemde gösterge paneli ile aynakol arasında wireless iletişim kullanmaktadır Bu da montajı daha da kolaylaştırmakta ve bisiklet üzerinde ki kablo kalabalığını önlemektedir. Oldukça user friendly olan SRM’in kullanıcı açısından dezavantajlarından biri de  aynakolda bulunan ve 1400 saat kullanım ömrü olan pilin bitmesi durumunda, pilin sadece fabrika tarafından değiştirilebiliyor olmasıdır. Aynı durum gösterge bilgisayarı içinde geçerlidir.

SRM aldığınızda göreceğiniz kutu içeriği:

• SRM Wireless PowerMeter
• SRM PowerControl VI
• Aynakollar
• Aynalar
• Suunto Nabız Bantı
• Suunto Hız Sensörü
• Handlebar Tutacağı
• Yazılım CD’si
• Kullanım Kılavuzu
• Şarj Aleti (110V and 220V)
• USB Download Kablosu
• Bazı Modellerde Orta Göbek

SRM’in Amerika satış fiyatı 2900-4250 usd arasında değişmektedir.

POWERTAP:

Gücü arka teker göbeğinde bulunan gerilim ölçerler vasıtası ile ölçer. Çalışma mantığı olarak SRM’e benzer. SRM zincir-vites grubunda ki sürtünmeyi ölçemediği için teorik olarak Powertap, SRM’den %2-4 daha az güç ölçecektir.  Powertap üreticileri cihazların ölçüm doğruluğunun %1,5 olduğunu söylemektedirler. Powertap’in en önemli dezavantajı antrenman ve yarışlar için ayrı teker grupları kullanan atletler, yarışlarda da güçlerini gözlemlemek isterler ise muhtemelen daha ağır olan antrenman jantlarını kullanmak zorunda kalacaklardır yada her iki jantları içinde ayrı ayrı Powertap almaları gerekmektedir. Avantajı ise, birden fazla bisiklet kullanan atletler sadece arka jantlarını değiştirerek ve kullanacakları tüm bisikletler için Powertap computer gidon bağlantı aparatı alarak tüm bisikletlerinde güç ölçümü yapabilmektedirler.   Powertap Shimano ve Campagnolo uyumlu olarak üretilmektedir.

Diğer önemli bir avanntajı da Powertap’in, Zipp, Bontrager, American Classic, HED, Mavic, Reynolds gibi firmalarla birlikte çalışıyor olmasıdır. Arzu edilirse hazır olarak bu markaların tekerleri Powertap montaj edilmiş olarak satın alınabilmektedir. Pilleri kullanıcı tarafından değiştirilebilmektedir. 

Powertap ile ilgili en önemli şikayetler su geçirmezliği konusunda olmuştur. Yakın zamanda geliştirilen yeni ürünler ile bu sorunun önüne geçilmiştir. Fakat yine de belli aralıklar ile göbekte bulunan o-ringlerin kontrol edilip değiştirilmesini öneririm. 

Powertap aldığınızda göreceğiniz kutu içeriği:

• Powertap Göbek (istenirse hazır jant)
• 1 Gösterge Bilgisayarı
• 1 Nabız bantı (SLC+, SL+, and Pro+ only)
• 12 Kablo Bağı
• 1 Güç İle Antrenman Rehberi
• 1 PowerAgent Yazılımı
• 1 USB Kablosu
• 1 Gidon yada Boyun Bağlantı Aparatı
• 1 Kullanım Kılavuz DVD’si
• 1 Göbek Pil Kapağı Açma Aleti

Fiyatları ise baz model olan kablo bağlantlı Comp modeli 800 usd,  en üst model olan seramik yataklı ve wireless SLC+ 2100 usd arasında değişmektedir. Görüldüğü gibi SRM’e göre oldukça uygun fiyatlarla temin edilebilmektedir.

Hangisi Tercih Edilmeli?

Bu tamamen kullanıcının bütçesine ve kullanım yerine bağlıdır. Her iki marka da son dönemde yaptıkları iyileştirmeler ile oldukça iyi sonuçlar vermektedir. Birden fazla bisiklet kullananlar için Powertap iyi bir alternatif olmakla beraber, bir bisiklet ve birden fazla jant seti kullananlar içinse SRM iyi bir alternatif gibi durmaktadır.

Piyasada bunların harince Polar, Ergomo, i-Bike, Quarq gibi markalarda bulunmaktadır. Ben en güvenilirleri SRM ve Powertap olduğu için bunları sizlerle paylaştım. Ben halen Ergomo-Sport Powermeter kullanmaktayım. Oldukça memnun olmama rağmen Ergomo firması artık üretim yapmadığı için sizlerle paylaşma gereği duymadım.

Bu yazıyı paylaşmak isterseniz tıklayınız

Yakın tarihe kadar bisikletçiler ve triatletler bisiklet üzerinde gelişimlerini gözlemlemek amacı ile kalp monitörü kullanırlardı. Kalp monitörü kullanımı şüphesiz yıllar boyunca atletlerin gelişmesinde büyük fayda sağladı. Fakat bazı eksiklikleri vardır. Konuyu daha iyi anlamak için, bir sporcunun yaptığı antremanı 3 kategoride değerlendirelim. Antrenman süresi, yoğunluğu(sertliği) ve antrenman sıklığı(interval). Antrenman süresi yapılacak antrenman için belirlenen süredir. Yoğunluk(sertlik) antrenman sırasında ki fiziksel yüklenmedir. Antrenman sıklığı ise antrenman sırasında yapılan tekrarlardır(intervaller). Bu üçü arasında gözlemlenmesi ve yönetilmesi en güç olan antrenman yoğunluğu(sertliği)dir. 

Sertliği ölçmede sürat oldukça verimsiz bir veridir. Zira bir etapta bisikletçiler genellikle en yüksek hızlara ürettikleri gücün ve fiziksel zorlamanın minimum olduğu yokuş inişlerinde, en düşük hızlara ise ürettikleri gücün ve fiziksel zorlamanın maksimum olduğu yokuş çıkışlarında ulaşırlar. Ayrıca atletler her zaman  aynı eğimde, aynı rüzgar şartlarında ve sürekli tek başlarına antrenman yapmadıklarından hız ile antrenman yoğunluğunu yorumlayamazlar. Bu noktada sertliği, şiddeti gözlemlemek amacıyla yıllardır kalp monitörleri kullanmaktadırlar. Kalp monitörleri etkili olmalarına karşın atlerin etkileneceği sıcaklık, nem, yükseklik gibi dış çevre koşullarından ve atletin o gün ki hastalık, yorgunluk, dehidrasyon, antrenman süresi gibi durumlarından çok etkilenmektedir. Örneğin iyi dinlenememiş olan bir atletin nabız sayısı normalin altında çıkabilir yada aşırı sıcak bir günde nabız sayısı yükselebilir.

Kalp monitörleri ile ilgili genel kanı gösterilen eforun yoğunluğundan(sertliğinden) ziyade fiziksel zorlanmayı daha iyi gosterdikleri yönündedir. 

Güç ise çok daha etkin bir veridir. Bisiklet sporunda güç powermeter denilen cihazlar ile ölçülmektedir. Bu cihazlar ayna kollardan(SRM), orta göbekten(ERGOMO), arka jant göbeğinden(PowerTap), zincirin gerginliğinden(Polar) yada bisikletin karşılaştığı tüm direnci ölçerek(iBike) ölçüm yapmaktadırlar. Güç, ayna koldan ölçülürse atletin birim zamanda pedala verdiği enerjinin  göstergesidir.  Diyelim ki ölçülen güç eğime, rüzgar yönüne, sürate yada bunların kombinasyonlarına bağlı olarak iki katına çıktığında hangisine bağlı olarak çıktığı önemli değildir. Önemli olan bisikletçinin o yada bu sebepten pedala birim zamanda iki kat enerji aktarmakta olduğudur. Daha iyi anlaşılması için;

Güç=Kuvvet x Hız yada Güç= Tork x Açısal Hız

eşitliklerine göz atmak gerekir. Buradan çıkan sonuç;

Kadans(Birim zamanda Çevrilen Pedal Sayısı) Artar, Vites Oranı Sabit Kalır ise Üretilen Güç Artar

Kadans(Birim zamanda Çevrilen Pedal Sayısı) Sabit, Vites Oranı Artar ise Üretilen Güç Artar

Kadans(Birim zamanda Çevrilen Pedal Sayısı) Artar, Vites Oranı Artar ise Üretilen Güç Artar

Güç ölçümü atletin dış koşullardan bağımsız olarak gösterdiği efor şiddetini gözlemlemesini sağlar. Bu sayede atlet doğru interval aralıklarında antrenman yaparak aşırı zorlama sonucu sur-antrene olmayı yada olması gerekenden daha düşük tempoda etkisiz antrenman yapmayı önler.  Pedallara aktarılan enerji atletin ürettiği dış enerjidir ve o an üretilen toplam fiziksel enerjinin tümü değildir. Keza bisiklete binerken insanlar vücudlarında gelişen kimyasal reaksiyonlar ile elde ettikleri enerjinin %21-24′ünü mekanik enerjiye çevirebilirler. Yani 250W güç üreten bir atlet aslında o an 1000W (bu 1 hp’den de büyüktür) metabolik enerji üretmektedir. 

Güç ölçümü, antrenman yoğunluğunu(şiddetini) ölçmenin yanında, aerodinamik gözlemler yapmak, tempo ayarlamak, daha sonra kullanmak için antrenman yapılan yolun karakteristiğini anlamak içinde oldukça faydalıdır.

Sanırım buraya kadar powermeter kullanımının önemini kavramışızdır. İlerleyen günlerde piyasa da bulunan powermeter’lerin özelliklerini, bisiklet ve atlet üzerinde ne gibi iyileştirmeler yaparak güç kaybını azaltabileceğimizi paylaşacağım.

Bu yazıyı paylaşmak isterseniz tıklayınız